Chữa bệnh không dùng thuốc

Thực dưỡng ngày càng nhận được sự quan tâm trong cộng đồng những người quan tâm đến sức khỏe, dưỡng sinh, phòng bệnh tự nhiên. Bài viết của Lương Y Võ Hà về thực dưỡng trong cuốn sách Chữa bệnh không dùng thuốc, giúp bạn có cái nhìn tổng quát về phương pháp thực dưỡng là gì? Tại sao thực dưỡng lại hiệu quả trong quá trình chữa bệnh và tự chữa bệnh?

Ung thư – bậc thầy nghiêm khắc

Trong năm mươi năm qua, số bệnh nhân nhiễm bệnh và tử vong vì ung thư đã không ngừng gia tăng. Hiện nay theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm có thêm khoảng 10 triệu người mới phát bệnh ung thư và khoảng 6 triệu người chết do ung thư. Tại Việt Nam, hàng năm có khoảng 100 đến 150 ngàn người mới mắc bệnh ung thư và khoảng 70 ngàn người chết vì ung thư. Trong khi những tiến bộ khoa học có vẻ như bất lực trong việc chặn đứng ung thư thì thỉnh thoảng người ta vẫn ghi nhận được thông tin những bệnh nhân ung thư khỏi bệnh hoàn toàn nhờ những liệu pháp cổ truyền . Phải chăng đây chỉ là cá biệt? Bài viết sau đây sẽ giải thích về những nguyên lý và giá trị thực tiễn của Macrobiotics (Thực dưỡng), một phương pháp chữa bệnh bằng chế độ ăn uống phù hợp với tự nhiên cùng với những so sánh, đối chiếu với một số nghiên cứu khoa học và một số tập quán ăn uống có giá trị dưỡng sinh cao.

Chữa bệnh ung thư không cần dùng thuốc

Vào tháng 08-1982, ở nước Mỹ có một trường hợp bệnh ung thư di căn được chữa khỏi hoàn toàn đã được nhiều tờ báo lớn lúc bấy giờ như Life, Paris Match đăng tải, gây được sự chú ý của nhiều người. Bác sĩ Anthonny Sattilaro là giám đốc một bệnh viện lớn ở Philadelphia. Ông đã bị ung thư di căn đến nhiều bộ phận trên cơ thể, đã trải qua ba lần giải phẫu. Ông đã hoàn toàn tuyệt vọng. Sau đó ông đã được giới thiệu phương pháp điều trị bằng chế độ ăn uống đặc biệt theo Giáo Sư Ohsawa, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của Giáo sư – Bác sĩ Kichio Kushi. Bảy tháng sau, tất cả xét nghiệm cần thiết được thực hiện đã chứng tỏ ông hoàn toàn khỏi bệnh. Chữa bệnh ung thư không dùng thuốc như trường hợp bác sĩ Anthony Sattilaro không phải là duy nhất. Trong một cuộc phỏng vấn dành cho phóng viên Sabine de la Brosse của báo Paris Match, bác sĩ Kushi cho biết:

Bác sĩ Kushi: hàng năm tôi tiếp nhận khoảng 300 bệnh nhân. Phân nửa trong số đó là bệnh ung thư. Có đến 40% bệnh nhân ung thư đã đến thời kỳ cuối. Khi không còn chút hy vọng sống sót họ mới tìm đến tôi. Tôi có thể nói phân nửa số bệnh nhân “chờ chết” ấy hiện nay đã bình phục hẳn. Họ đã mạnh khỏe và đã trở lại cuộc sống bình thường.

Phóng viên: Vậy còn phân nửa kia thì sao?

Bác sĩ Kushi: Số người ấy không theo đúng phương pháp mà tôi chỉ dẫn cho họ. Họ ăn uống sai, không kiêng kỵ được. Họ ăn uống trái phép rồi tiếp tục tồn trữ chất độc trong cơ thể.

Bác sĩ Kushi đặc biệt nhấn mạnh: Phải nhìn nhận rằng sự hợp tác của những người xung quanh, nhất là những người trong gia đình, là điều rất cần thiết. Nếu người chồng bị bệnh và người vợ nấu ăn thì người vợ phải nâng đỡ tinh thần người chồng bằng cách ăn cùng một chế độ với chồng theo phương pháp thực dưỡng.

Thực dưỡng và lối sống thuận theo quy luật vũ trụ

Vào năm 1907, khi làn sóng Âu hóa bắt đầu tràn vào nước Nhật, ông Sagen Ishizuka – một bác sĩ thuộc quân đội Nhật Hoàng – đã vận động nhiều nghị sĩ, học giả, thương gia trong nước, để thành lập hiệp hội SHOKU – YO-KAIL, nhằm khơi dậy phong trào phát huy truyền thống Á Đông và những giá trị cổ truyền. Hiệp hội đặc biệt khuyến khích việc ăn uống và chữa bệnh phù hợp với quy luật vũ trụ theo nguyên lý Âm Dương thông qua chế độ ăn ngũ cốc và rau quả toàn phần, ít uống sữa, hạn chế ăn thịt.

Hơn 20 năm sau, chức vụ hội trưởng của hiệp hội được chuyển giao cho ông GEORGES OSHAWA. Giáo sư Oshawa (1893 – 1966) là một người từng bị lao phổi và ung thư dạ dày. Ông đã tự chữa khỏi bệnh cho mình bằng chế độ ăn uống nói trên. Giáo sư Oshawa là người đã từng viết hàng trăm đầu sách và đi rất nhiều nơi trên thế giới để diễn giải và quảng bá về triết lý Á Đông và phương pháp ăn uống để chữa bệnh.

Vào năm 1960, trong một quyển sách được viết bằng Anh ngữ, lần đầu tiên ông chính thức dùng từ Macrobiotics để đặt tên cho phương pháp với hàm ý một quan niệm mang tính vĩ đại (Macro) của cuộc sống (bio). Theo ông, Macrobiotics không chỉ là một phương pháp chữa bệnh mà còn là một triết lý sống. Cách ăn uống này không chỉ tạo nên những con người khỏe mạnh mà còn xây dựng một thế giới hòa bình và hòa hợp. Thức ăn không chỉ nuôi sống thể xác mà qua sự lựa chọn những loại thực phẩm có năng lượng Âm hoặc Dương thích hợp có thể phát triển tinh thần và cải thiện hành vi và tâm lý con người.

Ngày nay, những trung tâm nghiên cứu và truyền bá Macrobiotics đã được thành lập ở nhiều nước trên thế giới. Ở phương Tây đã có những cửa hàng Whole Food Market chuyên bán thực phẩm dưỡng sinh và chống ung thư. Thuật ngữ Macrobiotics đã trở thành một từ phổ thông được đưa vào nhiều từ điển với ý nghĩa là một phương pháp dưỡng sinh và chữa bệnh bằng cách ăn uống ngũ cốc và rau quả toàn phần, không có sự hỗ trợ của hóa chất.

Một số nguyên tắc ăn uống theo phương pháp thực dưỡng

Chữa bệnh là thực hiện những biện pháp nhằm tái lập sự cân bằng và hài hòa giữa hai yếu tố Âm và Dương trong cơ thể cũng như giữa con người và hoàn cảnh bên ngoài. Trong tác phẩm Chữa bệnh không dùng thuốc, tác giả Lương Y Võ Hà trình bày một số nguyên tắc ăn uống theo phương pháp thực dưỡng (Macrobiotics)

Thuận theo tự nhiên

Theo quan điểm “Thiên Nhân hợp nhất” của triết học phương Đông, con người và vũ trụ là một thể thống nhất. Con người là một tiểu vũ trụ, tồn tại và khỏe mạnh trong điều kiện tương thích với hoàn cảnh xung quanh. Bệnh tật xảy ra chỉ là dấu hiệu cho thấy đã có một sự lệch lạc trong cách sống, sinh hoạt và ăn uống không phù hợp với tự nhiên. Chữa bệnh là thực hiện những biện pháp nhằm tái lập sự cân bằng và hài hòa giữa hai yếu tố Âm và Dương trong cơ thể cũng như giữa con người và hoàn cảnh bên ngoài. Khi sự cân bằng đã được thiết lập và sự hài hòa đã được thực hiện, cơ thể tự có sức đề kháng thích hợp với những yếu tố gây bệnh. Căn cứ vào nguyên lý này và qua quan sát cách ăn uống của những người nguyên thủy, thực dưỡng dựa trên những nguyên tắc sau:

Tận dụng tính toàn thể và thống nhất của thức ăn

Tính thống nhất trong chế độ ăn này hàm nghĩa toàn thể, toàn phần, không tách rời, ý muốn nói đến khuynh hướng lựa chọn thực phẩm với đầy đủ thành phần vốn có của nó. Một hạt gạo, một cây rau, một củ hoặc một quả cũng giống như một con người. Tất cả đều là những tiểu vũ trụ có đầy đủ tính Âm và Dương cân bằng và cần thiết cho sự tồn tại và phát triển bình thường của nó. Tương tự như việc cơ thể con người không thể hoạt động bình thường nếu thiếu một bộ phận nào đó, thực phẩm ăn vào để nuôi sống cơ thể cũng cần có tính toàn phần này mới đáp ứng được yêu cầu giữ gìn sức khỏe và sự hài hòa nơi con người.

Do đó thực dưỡng khuyên chúng ta nên ăn nguyên hạt ngũ cốc thay vì xay giã quá trắng. Rau quả cũng sẽ có hữu ích cho sức khỏe nếu có thể ăn cả phần vỏ (lê, táo, ổi…) hoặc ăn cả vừa củ vừa lá (củ cải, cà rốt…) Điều quan trọng nhất trong chế độ ăn này là việc ăn ngũ cốc toàn phần (chỉ lột bỏ phần vỏ cứng bên ngoài) còn gọi là ngũ cốc thay cho thói quen ăn gạo trắng, bánh mì trắng, bún, phở, mì gói, các loại bánh kẹo, những loại đồ hộp…Những thức ăn công nghiệp này không những tiềm tàng những hóa chất độc hại mà còn bị tước hết phần mài và lớp vỏ ngoài của ngũ cốc.

Phần vỏ ngoài của ngũ cốc bao gồm rất nhiều sinh tố, khoáng chất và những acid amin cần thiết cho cơ thể. Từ lâu người ta đã biết chính những chất xơ trong phần vỏ ngoài có giá trị rất lớn trong việc phòng ngừa các bệnh tiêu hóa, tim mạch. Gần đây, những nghiên cứu mới nhất ở Đại học Y khoa Baylor và Bệnh viện nhi khoa Houston còn cho biết chất xơ làm gia tăng sự tích lũy calcium trong cơ thể nên có tác dụng phòng ngừa chứng bệnh loãng xương. Tạp chi Nutrition and metabolism số tháng 10/2000 cho biết việc thay thế 5,4% thành phần tinh bột trong chế độ ăn hàng ngày bằng chất xơ có thể giúp gia tăng đáng kể sự oxy hóa các chất lipid trong cơ thể. Tháng 6/2005, Tiến sĩ Javine Higgins thuộc trường Đại học Y khoa Colorado cũng công bố một nghiên cứu cho thấy mỗi ngày chỉ cần ăn một bữa ăn có chế độ chất xơ thì có thể gia tăng việc đốt mỡ thêm được từ 2-% đến 25%.Do đó, cách ăn uống này có thể làm giảm lượng mỡ thừa và làm giảm các yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh mãn tính do béo phì gây ra.

Đối với bệnh ung thư, chất xơ cũng có những giá trị đặc biệt. Cách ăn thực phẩm toàn phần này đã tận dụng được toàn bộ chất xơ, vốn chỉ tập hợp nhiều ở phần ngoài vỏ, cũng như chỉ có ở thực phẩm thô (không tinh chế) ở hạt cũng như ở rau quả. Chất xơ không bị hòa tan, không bị hấp thu, góp phần tạo ra chất bã. Những chất bã khi đạt đến định lượng nhất định sẽ kích thích thành ruột sinh ra nhu động ruột. Ngoài việc thúc đẩy nhanh sự lưu thông trong ruột già, chống táo bón, làm giảm thời gian tiếp xúc các chất gây ung thư với niêm mạc ruột, chất xơ còn có thể kết dính những chất độc hại này để bài tiết theo phân ra ngoài. Do đó chất xơ trong thực phẩm toàn phần góp phần quan trọng trọng việc phòng, chống ung thư

Phù hợp với tự nhiên

Những loại thức ăn tốt cho sức khỏe phải là những thức ăn được nuôi trồng hoặc chế biến theo phương pháp tự nhiên, không lai tạo, không bón phân hóa học và thuốc trừ sâu, không pha chế với những hóa chất bổ dưỡng hoặc bảo dưỡng.

Về điều này, nhiều nghiên cứu khoa học khác nhau đã cho biết bên cạnh những tác nhân về ô nhiễm môi trường, về bức xạ, về thần kinh, thì những chất độc từ những thức ăn bị nhiễm độc trong quá trình trồng trọt hoặc chế biến đóng vai trò quan trọng gây ra bệnh ung thư. Mặt khác, những nghiên cứu về ăn chay cho rằng những người nguyên thủy sinh ra tự nhiên đã là những người ăn ngũ cốc và rau quả hái lượm được trong quá trình du mục. Chỉ sau khi biết dùng lửa con người mới bắt đầu ăn thịt. Hơn nữa, khi so sánh cấu tạo bộ răng và dạ dày giữa con người, những động vật ăn thịt và những động vật ăn cỏ, người ta thấy loài người thích hợp với ăn chay nhiều hơn.

Trên thực tế, người Esquimo sống phần lớn bằng thịt và mỡ có tuổi thọ rất ngắn, trung bình chỉ 27,5 năm. Một bộ lạc người Kirgese sống du mục ở miền Đông nước Nga với thức ăn chủ yếu bằng thịt có tuổi thọ cũng không quá 40 năm. Thống kê của tổ chức Y tế Thế Giới cũng cho thấy các dân tộc ăn nhiều thịt có tỉ lệ mắc bệnh tim và ung thư cao nhất. Ngược lại những nhóm người ăn chay có tỉ lệ mắc bệnh thấp nhất. Do đó Thực dưỡng khuyên nên hạn chế ăn thịt. Nếu ăn thịt chỉ ăn cá hoặc những loại thịt trắng, thịt động vật có lông vũ như gà, bồ câu… Ăn cá sẽ không bị tích lũy nhưng chất độc hại nhiều ăn thịt. Cá lại giàu acid béo Omega 3, hữu ích cho hoạt động của hệ tim mạch. Đối với những tính năng chống ung thư, những nghiên cứu mới đây ở Đại học London ở nước Anh đã cho thấy chế độ ăn nhiều các loại đậu và ngũ cố có giá trị phòng và chống ung thư do những loại thức ăn này chứa nhiều hợp chất Inositol Pentakisphosphate có tính năng ức chế được enzyme phosphoinositide 3 – kinase, vốn thúc đẩy sự phát triển các khối u ung thư.

Một ý nghĩa khác của việc phù hợp với tự nhiên là sự hài hòa giữa thực phẩm, hoàn cảnh và con người. Một thực phẩm tốt cho sức khỏe là thực phẩm có sẵn từ môi trường chúng ta đang sống. Do đó, nên hạn chế ăn những vật thực được nuôi trồng hoặc mang lại từ xa đến. Tương tự như việc những con cá nước mặn khó sinh tồn ở vùng nước ngọt, những cây cỏ xứ lạnh khó phát triển ở những vùng nhiệt đới, có thể con người chỉ thích nghi tốt với những thực phẩm có cùng điều kiện đất đai, khí hậu.

Phù hợp với tư nhiên còn có ý nghĩa khác. Đó là chỉ nên ăn khi đói, uống khi khát. Ắn chậm, nhai kỹ. Hãy ăn hoặc uống bằng cả tinh thần và ý thức. Hãy đặt tâm trí của mình vào bữa ăn. Hãy thưởng thức nó. Nói theo ngôn ngữ Thiền đạo, ăn cơm, uống trà, đều có thể là những quá trình hành thiền. Trong thời đại ngày nay, khi nhịp sống quá nhanh và cuộc sống có quá nhiều điều phải lo toan, không ít người đã và đang ăn mà không phải là ăn. Ngồi vào bàn ăn mà tâm lý vẫn căng thẳng vì những áp lực của công việc. Miệng ăn mà mắt vẫn dõi theo những dữ kiện trên màn hình vi tính. Ăn vội ăn vàng để còn kịp giờ đến dự một buổi họp. .. Những cách ăn uống phi tự nhiên như vậy sẽ dễ bị rối loạn tiêu hóa, rối loạn nội tiết, tích lũy những chất độc và dẫn đến bệnh tật. Ngược lại, khi thưởng thức thức ăn chúng ta sẽ biết rõ là mình đang ăn, đang thực sự tham gia vào cảm nhận quá trình ăn uống bằng tất cả các giác quan. Ăn như vậy sẽ huy động được khả năng hợp nhất của cơ thể, sự hài hòa của tất cả các cơ quan và các tuyến nội tiết trong việc hấp thu và chuyển hóa, tận dụng được tối đa những năng lượng do thức ăn mang lại, cũng như đào thải được những cặn bã không cần thiết.

Phần 3: Hai nguyên tắc giúp trường thọ của thực dưỡng

Thực dưỡng là phương pháp ăn uống rất khoa học và trí tuệ. Nền tảng dựa trên nguyên lý âm dương và thực phẩm toàn phần. Các công trình khoa học chứng minh sự đúng đắn của những nguyên tắc xây dựng lên phương pháp thực dưỡng. Cân bằng âm dương và thực phẩm toàn phần là chìa khóa cho sức khỏe và hạnh phúc

Cân bằng âm dương

Triết lý Á Đông quan niệm mọi sự vật, mọi hiện tương luôn có hai mặt mâu thuẫn và thống nhất, hỗ trợ và chế ước nhau để tồn tại. Đó là hai mặt, thuộc tính căn bản Âm và Dương của mọi vật chất. Một thực phẩm cũng vậy. Thực phẩm có thuộc tính Dương hay năng lượng Dương nhiều hơn thì được gọi là thực phẩm Dương. Thực phẩm có thuộc tính Âm hay năng lượng Âm trội hơn được gọi là thực phẩm Âm. Bệnh tật là sự chênh lệch thái quá giữa hai yếu tố Âm và Dương trong cơ thể. Do đó ta có thể lựa chọn những thức ăn chung quanh mình để bổ sung và làm quân bình lại Âm – Dương thì cơ thể sẽ khỏe mạnh.

Ví dụ: một người tạng hàn (Âm) lại ăn nhiều đồ sống lạnh (Âm) gây ra đau bụng, tiêu chảy (Âm). Trong trường hợp này có thể làm quân bình lại bằng cách ăn vài lát gừng nướng (Dương) và uống nước cháo gạo lứt (Dương) rang (Dương).

Ngoài ra, qua các chế biến, người nội trợ khéo có thể cải biến tính chất Âm hoặc Dương của thực phẩm cho nhu cầu riêng của mình.

Ví dụ: gừng tươi nhiều nước nên hơi Âm nhưng khi phơi khô thành Dương nếu sao vàng sẽ thêm Dương, sao cháy tồn tính thì Dương tính càng cao.

Trên thực tế, qua quan sát, chiêm nghiệm và thực hành, chúng ta có thể tìm ra những công thức thực phẩm phù hợp với điều kiện riêng của cơ thể. Một cách để nhận định sự hợp lý hay chưa trong chế độ ăn uống là quan sát phân và nước tiểu. Tình trạng Âm hoặc Dương của phân và nước tiểu cũng chính là tình trạng Âm hoặc Dương của cơ thể do chế độ ăn uống gây ra. Nước tiểu càng trong thì càng Âm, vàng sậm là quá Dương, hơi vàng như màu trà là vừa. Phân màu xanh, màu đen, nhạt, lỏng và không thành khuôn là quá Âm; khô và cứng là quá Dương; mềm, thành khuôn, màu hơi vàng là vừa.

Sau đây là một số đối ứng căn bản để phân định Âm, Dương trong việc lựa chọn thực phẩm:

DƯƠNG

ÂM

Màu đỏ, vàng

Màu xanh

Vị đắng, mặn

Vị chua, ngọt

Khô, cứng

Mọng nước và mềm

Nhỏ, cô đọng

Lớn, giãn nở

Dưới lòng đất

Trên mặt đất

Mọc hướng xuống

Mọc hướng lên

Sinh sản ở vùng khí hậu mát, lạnh

Sinh ra ở vùng khí hậu nóng, ấm

Thực phẩm toàn phần

Để hiểu thêm về giá trị của phương pháp Macrobiotics, chúng ta thử liên hệ với một số chế độ ăn uống tự nhiên của những cộng đồng dân cư được đánh giá là ít bệnh tật và có tuổi thọ cao. Trước hết phải kể đến những người Mỹ nguyên thủy. Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ đã khám phá rằng những người Indian này đã không hề bị cao huyết áp, cũng không có ai bị xơ vữa động mạch, do thức ăn chính của họ thời bấy giờ là bắp. Dĩ nhiên thời ấy những người nguyên thủy chỉ xài bắp nguyên hạt chứ không phải là loại bắp tinh chế như bây giờ.

Một cộng đồng khác có nhiều người sống lâu trên 100 tuổi và người dân ở đây cũng hiếm khi bệnh tật là những người thuộc bộ lạc Hounza sống ở vùng núi phía Bắc Ấn Độ và Pakistan. Chế độ ăn của người Hounza chủ yếu là ngũ cốc toàn phần, trái cây tươi và sữa dê. Một chế độ ăn khác cũng thường được các nhà dinh dưỡng lưu ý là chế độ ăn uống Địa Trung Hải, gồm ngũ cốc, rau quả, cá và dầu ô liu. Những người dân ở cộng đồng này cũng có tuổi thọ cao và ít bệnh về tim mạch.

Điều dễ nhận thấy ở những chế độ ăn uống trên là ăn ngũ cốc toàn phần, không hoặc ít ăn thịt và có cuộc sống gần với tự nhiên hơn các dân tộc phát triển. Từ thực tế này nhiều người đã nghĩ đến việc sử dụng những chất xơ, sinh tố hoặc khoáng chất – những chất mà trong thức ăn tinh chế thiếu hoặc không có – để bổ sung vào khẩu phần ăn hàng ngày. Điều này không phù hợp với những nguyên tắc Toàn phần và tự nhiên của thực dưỡng. Do đó hiệu quả cũng khác nhau. Chẳng hạn đối với bệnh nhân tiểu đường người ta khuyên dùng gạo lức hoặc bắp khô thay cho gạo trắng vì những thức ăn này có chỉ số no cao hơn và chỉ số đường thấp hơn so với gạo trắng nhờ vào chất xơ có trong ngũ cốc thô.Tuy nhiên, nếu tách riêng ra vừa ăn gạo trắng vừa uống thêm chất xơ tương ứng thì chỉ số đường không thấy giảm được bao nhiêu.

Giống như vậy, chất xơ trong ngũ cốc thô có thể làm giảm cholesterol trong máu từ 10% đến 20%, nhưng nếu tách riêng ra để dùng thì chỉ giảm dưới 5%. Mới đây, nhóm nghiên cứu của Giáo sư John Erdman thuộc trường Đại học Illinois (Mỹ) thử nghiệm các chất chống ung thư của cà chua cũng cho biết ăn nguyên quả cà chua có tác dụng ngừa ung thư hiệu quả cao hơn so với chỉ dùng chiết xuất carotenoides từ cà chùa.

Một nghiên cứu khác của Tiến sĩ Eva Schernhammer thuộc trường Đại học Havard cũng cho thấy những người ăn nhiều thực phẩm có chứa vitamin B6, vitamin B12, hoặc chất Folate sẽ giảm được nguy cơ ung thư tụy tương ứng là 81%, 73% và 59%. Tuy nhiên, nếu sử dụng nhiều vitamin tổng hợp lại làm tăng nguy cơ mắc ung thư tụy lên đến 139%. Đó là chưa kể nếu dùng dưới hình thức những chất chiết xuất hoặc phân tách riêng ta vẫn còn rơi vào vòng luẩn quẩn chế biến công nghiệp, tách chiết và sử dụng phụ gia, hóa chất.

Phần 4: Thực hành thực dưỡng

Để bắt đầu thực hành thực dưỡng, bạn cần hiểu rõ về nguyên lý âm dương và ý nghĩa của thực phẩm toàn phần. Sau đó xây dựng một thực đơn phù hợp với sức khỏe, tài chính, thời gian và môi trường sống. Những gợi ý cơ bản của Lương Y Võ Hà, trong cuốn, Chữa bệnh không dùng thuốc, đưa ra một số gợi ý ban đầu để thực hành thực dưỡng một cách hiệu quả.

Lựa chọn thông minh trong những hạn chế

Trong việc thực hành chế độ ăn uống thực dưỡng, điều thắc mắc trước tiên là làm sao bảo đảm được nguồn cung cấp thực phẩm sạch, không có chất hóa học. Điều này phải cần đến sự nhận thức và cố gắng của toàn xã hội, trước hết là những nhà sản xuất nông nghiệp, những nông gia. Ở phương Tây đang có sự phát triển những nông trại chỉ sử dụng toàn phân hữu cơ và không sử dụng những thuốc trừ sâu rầy bằng hóa chất. Ở nước ta, từ lâu chúng ta đã biết đến rau sạch, rau an toàn. Gần đây, từ năm 2003 một nhóm nhà khoa học thuộc Liên hiệp Các Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam đã phối hợp với Viện Di truyền Nông nghiệp và Trung tâm Nghiên cứu cây đặc sản, đã nghiên cứu trồng lúa sạch, không sử dụng phân hóa học, không dùng thuốc trừ sâu mà vẫn đảm bảo được năng suất và phẩm chất hạt gạo. Được biết lần đầu tiên gạo sạch đã được giới thiệu và bày bán tại Hội chợ Công nghiệp và Thiết bị Bắc Trung Bộ tổ chức tại Nghệ An vào tháng 5 năm 2005. Dù sao nguồn thực phẩm sạch vẫn còn là vấn đề khó giải quyết ở nhiều nơi, tạm thời chúng ta phải bằng lòng với giải pháp dùng thực phẩm toàn phần có sẵn trên thị trường.

Một số thực phẩm cơ bản

Một khó khăn khác là thức ăn thô thường ăn không ngon miệng. Tất cả thành công đạt được đều cần đến sự nỗ lực. Sức khỏe và hạnh phúc cũng vậy. Điểm quan trọng là sự cố gắng và sáng tạo của những người nội trợ trong việc lựa chọn và chế biến thức ăn. Riêng về phần thức ăn chính, người cao tuổi có thể chọn nếp lức thay cho gạo lức. Nếp lức mềm, dẻo, dễ ăn hơn gạo lức. Ở nước ta nhiều nơi có sẵn nguồn bắp dồi dào.

Ngô(Bắp trái) là nguồn thực phẩm quý giá có tính toàn phần và giá trị bổ dưỡng. Bắp tươi có thể luộc nguyên trái hoặc dùng dao bào thái mỏng để nấu canh, nấu cháo…. Một nguồn thực phẩm quan trọng khác cũng thường được nhắc đến là mè.

Mè hạt nhỏ, dương tính cao lại chứa nhiều chất đạm và những acid amin thiết yếu cho cơ thể. Mè có hàm lượng Selenium rất cao có tính năng chống ung thư. Theo y học cổ, mè là một vị thuốc hàng thượng phẩm. Mè có vị ngọt, tính bình, không độc. Mè có tác dụng ích gan, bổ thận, nuôi huyết, nhuận táo: là thuốc bổ huyết, ích khí, có thể bồi bổ ngũ tạng, làm bền gân cốt, sáng tai mắt, quên đói, sống lâu.

Ngoài ra những người nội trợ có thể lựa chọn và thay đổi thức ăn hàng ngày trong số những thực phẩm có sẵn trong vùng phù hợp với những nguyên tắc phổ quát của Thực dưỡng và đáp ứng được những nhu cầu cơ bản của cơ thể. Riêng đối với một số bệnh được đánh giá là cực âm, nhất là bệnh ung thư, Giáo sư Oshawa khuyên nên triệt để dùng các loại hạt (gạo lứt, lúa mạch đen, ngô(bắp), kê, hạ hướng dương, mè, đậu đỏ, đậu đen…) và cố gắng hạn chế tối đa các loại rau quả, vì rau quả tươi hầu hết đều thuộc âm tính, ngoại trừ các loại rau có vị đắng, rau có lá nhỏ hoặc những loại có màu vàng, màu đỏ.

Vượt qua định kiến về thiếu dinh dưỡng

Một số người cho rằng chế độ ăn Thực dưỡng sẽ dẫn đến suy dinh dưỡng, chủ yếu là thiếu chất đạm. Có lẽ suy nghĩ này bắt nguồn từ tên gọi “gạo lứt muối mè”. Thực ra, ăn theo Thực dưỡng không chỉ có gạo lức và muối mè. Chưa kể đến việc trong ngũ cốc thô có chứa lượng chất đạm, sinh tố và khoáng chất nhiều hơn hẳn so với ngũ cốc tinh chất, những người thực hành Thực dưỡng đều được khuyên nên thay đổi tập hợp thức ăn vào hàng ngày trong số những loại ngũ cốc, các loại đậu và rau củ có sẵn.

Tính đa dạng của khẩu phần ăn vừa giúp ngon miệng vừa tránh được sự thiếu hụt các loại acid amin hoặc vi chất nhất định do ăn thường xuyên một loại thực phẩm nhất định. Vào năm 1972 bác sĩ Frederick Stare ở trường đại học Harvard đã tiến hành một cuộc thí nghiệm về dinh dưỡng trên những nhóm người ăn chay. Ông nhận thấy tất cả các nhóm đều đã cho rằng có nhiều người suy dinh dưỡng ở những nước nghèo không phải vì những người này không ăn thịt mà do họ không đủ thực phẩm để ăn.

Khẩu phần ăn của họ không những thiếu về lượng mà còn đơn điệu về chủng loại nên không tập hợp được đủ các chất cần thiết. Về mặt này có thể nói Thực dưỡng là một chế độ ăn chay lý tưởng vì ngay cả ở thực đơn nghiêm ngặt nhất không bao gồm thịt trắng và cá – thì chế độ ăn này vẫn tận dụng được phần thô của ngũ cốc và lưu ý đến yếu tố cân bằng Âm – Dương, những điều mà chế độ ăn chay thông thường không quan tâm đến.

Tổng quát chế độ ăn thực dưỡng

Trên đây là bản phác thảo tổng quát chế độ ăn uống theo Thực dưỡng trong những trường hợp bình thường cho yêu cầu dưỡng sinh để phòng ngừa những căn bệnh “nhà giàu”, nhưng căn bệnh của thời đại công nghiệp như béo phì, tiểu đường, ung thư, huyết áp cao, tim mạch. Người thực hành có thể gia giảm tùy theo khẩu vị, điều kiện làm việc, khí hậu…

Tác giả: Lương y Võ Hà (Chủ biên)

Sách: Chữa bệnh không dùng thuốc – Giải pháp cho những bệnh mãn tính của xã hội hiện đại

Bài viết khác